D vitamini metabolizması
Büyüyen kemikteki mineralizasyon yetersizliğine rahitis (raşitizm, rickets, kırba illeti) denir. Epifizlerin kapanmasından sonra "osteomalazi" terimi kullanılır.
Rahitisin en önemli nedeni güneş ışığındaki morötesi ışınlarına (296-310 nm) yeteri kadar maruz kalınamamadır. Bu ışınlar camdan geçmez.
Çocukların aşırı giydirilmesi, güneşli havalarda sokağa çıkarılmaması, deri pigmentinin kalın olması (zenciler), hava kirliliği gibi faktörler deri radyasyonunu azaltarak rahitise yol açabilirler.
D vitamini yetersizliği, emilimlerinin azalması nedeni ile kanda kalsiyum ve fosforun azalmasına neden olur. Bu minerallerin yetersizliği epifiz kıkırdağının büyümesini ve normal kalsifikasyonu bozar.
Hazırlayıcı metafizer kalsifikasyon bölgesinde kıkırdak matriksinin mineralize olamadığı osteoid dokuxe " osteoid doku" oluşur. Bu doku geniş, düzensiz ve yumuşaktır (raşitik metafizxe "rasitik metafiz").
Raşitik metafiz komprese olarak yanlara doğru çıkıntı yapar. Bu nedenle uzun kemiklerin metafizleri genişler. Kostokondral kısımlarda alt alta dizi halinde oluşan bu çıkıntılara kosta tesbihixe "kosta tesbihi" adı verilir .
Daha önce oluşan kortikal kemik normal bir şekilde rezorbe olur, fakat bunun yerini mineralize olmamış osteoid doku alır. Bu süreç devam ederse sertliğini yitiren ke-mik basınca maruz kaldığında deforme olur.
Sonuçta caput quadratum (kafa kemiğinde osteoid doku artışı), kuş göğsü, kifoz, skolyoz, O-bacak, X-bacak ve coxa vara gibi deformiteler oluşur ve kemikler kolaylıkla kırılabilir hale gelir. Bu kırıklar peri-ostu parçalamadığı için şaftın bütünlüğü genellikle bozulmaz (körpe dal kırığı).
Diyafragmanın retraksiyonu nedeni ile kostaların diafragmaya bağlı olduğu bileşim yerleri çöker (Harrison oluğu) Rahitis sırasında ligamentler de gevşeyerek kemik deformitelerini arttırırlar.
Ayrıca kas gelişimi bozulur ve tonusu azalır. Karın kasları gevşekliği sonucu karın şişer (kurbağa karnı) ve rectus diastazı oluşur. Ayrıca, genel hipotoni yüzünden oturma ve yürüme gecikir.
Rahitik hastalarda, göğüs deformi-teleri ve hipotoniye bağlı olarak pnömoni ve atelektazi sıktır (Raşitik akciğer).
Rahitis'in erken yaştaki klinik belirtileri: Anneden geçen D vitamini yeterli ise rahitis genellikle hayatın 3. ya da 4. ayından sonra ortaya çıkmaya başlar. Eğer annenin kendi depoları da fakir ise rahitis belirtileri yenidoğan döneminden itibaren ortaya çıkar.
Craniotabes (kafa kemiklerinin yumuşaklığı) raşitizmin en erken bulgularından biridir ve oksipital tabula externa'larının incelmesine bağlı olarak gelişir. Craniotabesxe "Craniotabes" hayatın ilk iki ayında fizyolojiktir.
Ayrıca sütürler hizasında olması da normalin bir varyantı olarak kabul edilir. Rahitis devam etse bile craniotabes genellikle dokuzuncu aydan sonra kaybolur. Çünkü kafa büyümesi yavaşlamıştır.
Terlemenin özellikle baş çevresinde artması da rahitisin erken bir bulgusudur.
İlerlemiş rahitisin klinik belirtileri çok aşikâr bir şekilde göze çarpar. Baş genellikle normalden büyüktür ve ön fontanel zamanından daha geç kapanır. Dişlerin çıkması gecikebilir ve çürüme riski artar.
Kurbağa karnı ve Harrisson oluğu oluşur. Yürüme gecikir. Kemiklerde önce kaburgalar (6-9. aylar) ve daha sonra (≥12 ay) kol ve bacaklardaki deformiteler oluşur, kırıklar meydana gelebilir.
Erken tanı için en uygunu el bilek grafisidir. Aktif rahitis sırasında genişlemiş osteid doku kemik gölgesi vermez. Bu nedenle kemiklerin distal metafiz uçları genişler, kemik kısmı distale doğru konkavlaşır (rahitik kadeh) ve düzenini kaybeder. Şaftların dansitesi azalır.
Bu site ile ilgili görüş ve önerilerinizi
info@optisu.com mail adresine iletebilirsiniz.
