



YAĞDA ERİYEN VİTAMİNLER
A VİTAMİNİ
Primer A vitamini yetersizliğinin en sık nedeni bunun diyette uzun süre eksik kalmasıdır. Günümüzde 500 milyon çocuk A vitamini yetersizliği rizikosu altındadır.
A vitamini yetersizliği sekonder ola-rak emilim (çölyak hastalık, kistik fib-roz, giardiasis, kolestatik hastalıklar vb.), taşınma (protein-enerji malnütris-yonu), karotenin retinole dönüşememesi (hipotiroidi, diabetes mellitus, aneroksiya nervoza vb.) ve depolanma'daki (PEM, kara-ciğer hastalıkları bozukluklardan kaynaklanır.
A vitamini retinoidler adı verilen bileşiklerin (ß-karoten, retinal, retinol, retinoik asit esterleri) ortak adıdır. Bitkilerden alınan ß-karoten ince bağırsakta retinale dönüşür. Retinal ise retinol ve retinoik asit esterlerine çevrilir.
Retinolün aktivitesi ß-karotenden 6 kez daha fazladır. Bu nedenle bitkilerden aşırı şekilde ß-karoten alınması zehirlenmeye neden olmaz.
Retinol daha çok balıkyağı, karaciğer, yumurta sarısı, tereyağ ve kremada bulunur. ß-karoten ise yeşil yapraklı sebzeler, havuç ve narenciyede bulunur.
A vitaminin çok büyük bir bölümü karaciğerde retinil palmitat olarak depolanır. A vitamini, retinol bağlayıcı protein (RBP) ve prealbümine (transtiretin) bağlanarak plazmada dolaşır.